Chính sách thắt chặt “gánh nặng xã hội” đối với di dân bắt đầu có hiệu lực  

113

PHOENIX (AP) — Trước ngày chính phủ Trump thông báo sẽ thắt chặt việc cấp thẻ xanh cho người nhập cư sử dụng những chương trình xã hội của chính phủ, dòng người từ sáng sớm trước bình minh đã sắp hàng bên ngoài văn phòng tiểu bang Arizona tại Phoenix để ghi danh tem phiếu thực phẩm hoặc trợ cấp y tế Medicaid. 

Hình ảnh này bây giờ không còn nữa. “3h sáng người ta đã đến, và có thể mất cả ngày,” Mục sư  Antonio Velasquez nói. Ông chỉ tay ra phía sau văn phòng chính phủ trong khu Maryvale tập trung người Latino để cho thấy hàng người dài như thế nào. Nhưng những buổi sáng gần đây, chỉ có vài người ở bên trong, bên ngoài vắng hoe.

Bắt đầu có hiệu lực vào thứ Hai ngày 24 tháng 2, quy định mới không cho phép người nhập cư được cấp thẻ xanh nếu nhận những chương trình trợ cấp xã hội. Những quy định này đã khiến cho người nhập cư, kể cả công dân hay thường trú nhân hợp pháp, rút khỏi các dịch vụ xã hội mà bản thân họ hay con cái đủ tiêu chuẩn vì lo sợ sẽ bị tống ra khỏi Mỹ, Velasquez và một số nhà ủng hộ cho hay. 

“Chính sách này sẽ mang lại nghèo đói hơn, nhiều vô gia cư và nhiều bệnh tật hơn,” Velasquez nói thêm. Ông là nhà lãnh đạo nổi tiếng trong cộng đồng người nhập cư nói tiếng Tây Ban Nha ở Phoenix. 

Với mục đích xác định liệu những người nhập cư muốn trở thành thường trú nhân hợp pháp có khả năng trở thành gánh nặng xã hội, chính sách nằm trong nỗ lực rộng lớn của chính phủ Trump nhằm giảm di dân, đặc biệt là những người nghèo. 

Những quy định trên lẽ ra có hiệu lực vào giữa tháng 10 nhưng bị trì hoãn trước những thách thức pháp lý. Tối cao Pháp viện vào tháng trước dọn đường cho chính phủ ông Trump được thực thi chính sách trong khi thủ tục tố tụng vẫn đang diễn ra tại toà. 

Với kết quả bỏ phiếu 5-4 vào thứ Sáu, Toà Tối cao đã đứng về phía chính phủ trong việc nhấc bỏ lệnh cấm cuối cùng chỉ bao trùm Illinois. Thẩm phán Sonia Sotomayor gởi ra ý kiến bất đồng căng thẳng, chỉ trích chính phủ chưa gì đã vội vã quay sang Tối cao Pháp viện sau khi đối mặt với thất bại tại toà cấp dưới. 

Toà Bạch Ốc trong cuối tuần bày tỏ sự biết ơn đối với kết quả bỏ phiếu cuối cùng, cho rằng, việc này sẽ giúp “bảo vệ những chương trình trợ cấp xã hội cho những người thật sự cần, giảm thâm thủng liên bang, và tái thiết lập nguyên tắc pháp lý căn bản mà những người mới đến tham gia xã hội chúng ta phải tự thân vận động về mặt tái chánh, và không phụ thuộc vào số đông người đóng thuế.”

Luật liên bang trên thực tế lâu nay đã yêu cầu những người nộp đơn xin thẻ xanh hay tình trạng di trú hợp pháp phải chứng minh họ không phải là gánh nặng cho Mỹ – hay còn gọi là “gánh nặng xã hội.” Nhưng quy định mới bao gồm những chương trình xã hội rộng lớn hơn, như Medicaid, tem phiếu thực phẩm và phiếu gia cư. 

“Tự lo cho bản thân là giá trị cốt lõi của Mỹ, và đã nằm trong luật di trú hàng thế kỷ qua,” Tạm quyền Bộ trưởng Nội an Ken Cuccinelli tuyên bố vào tháng trước. “Bằng việc yêu cầu những người đến và ở lại Mỹ phải dựa vào nguồn lực bản thân, gia đình và cộng đồng, chúng tôi sẽ khuyến khích tự lập, quảng bá thành công của người nhập cư và bảo vệ người đóng thuế.” 

Hiệu ứng sợ hãi lan truyền trong các cộng đồng người nhập cư hiện nay gợi nhớ lại việc hàng triệu người tị nạn đã từ bỏ các chương trình xã hội trong thời gian thay đổi trợ cấp xã hội diễn ra vào những năm 1990, mặc dù có dự miễn trừ rõ ràng. 

Quy định mới chỉ áp dụng cho các chương trình xã hội được sử dụng sau ngày thứ Hai và không ảnh hưởng đến công dân Mỹ, hay phần lớn thường trú nhân đã có thẻ xanh. Ngoài ra còn có miễn trừ cho người tị nạn được Bộ Ngoại giao và các cơ quan liên bang khác trước khi đến Mỹ, cũng như những người xin tị nạn, người Afghanistan và Iraq có thị thực nhập cư đặc biệt, nạn nhân buôn người và một số tội phạm nhất định, những người nộp đơn theo Đạo luật Chống bạo hành Phụ nữ, … 

Quy định không áp dụng đối với nhiều chương trình cho trẻ em, phụ nữ mang thai và hậu sản, bao gồm chương trình Head Start dành cho trẻ em mẫu giáo, và chương trình tem phiếu thực phẩm cho phụ nữ, trẻ sơ sinh và trẻ em. 

Nói gì thì nói, tâm lý sợ hãi vẫn choáng ngợp, khiến nhiều người bỏ luôn những chương trình mà họ hội đủ điều kiện tham gia. 

Hương Giang (Theo AP)